Logo Eibarko Udala
1. itxuli
1. itxultze [itzuli] (itxulitze) . du ad. (TE). Volcar(se), volver del revés. Ardauz betetako pitxarra itxuli dau, eta hango danen "ene ba!". / Ha volcado una jarra llena de vino, y ¡qué de lamentos todos! / Jakia itxuli eta itxulitaratik jantzi dau. / Ha vuelto la chaqueta y la ha puesto del revés. / Lapikua sutara itxulitzia, etxekoandria auzuan ipoiñetan dan artian, sarrittako kontua. / Volcarse el puchero al fuego, mientras el ama está en la vecindad de cuentos, cosa frecuente. / Eutsi gogor burdixari itxuli ez deiñ, hamen sakonian aldapara haundixa dago eta.
2. itxultze [itzuli] (itxulitze) . du ad. (OEH). Hacer volver. Senarra neregana zeregaz itxuli ia erremedixorik dozun. (Ibilt 472). / Ez eban itxuli gura izan beste hainbeste haren aurka. (Ibilt 480).
3. itxultze [itzuli] (itxulitze) . da ad. (TE). Dar la vuelta, regresar, volver(se). Bide erdittik itxuli naiz, dirua hartzia ahaztu doralako. / Me he vuelto de la mitad del camino, porque se me ha olvidado tomar dinero. / Hainbeste bide eiñ eta gero itxulitzia, bihar zan lekura heldu baiño lehen... / Volver habiendo hecho tanto camino, antes de llegar a destino... / Azkue zana penaz ei zan Capilla Sixtina ikusi barik itxuli biharrez. (Zirik 89). / Dukesia, besterik aittu gabe, itxuli zan arinka bere gelara. (Ibilt 478). Ik. buelta hartu, buelta egin, jira egin, bira egin, bihurtu, itxulitze.
4. itxultze [itzuli] . du ad. (TE). Traducir.   Hizkuntza batian esan edo idatzi dana beste hizkuntza baten esan edo idatzi. Euskerara bihurtu edo itxuli liburuetan diran milla gauza eder. / Traducir al euskera mil cosas bellas que hay en los libros... Ik. bihurtu.
5. itxultze [itzuli] (itxulitze) . du ad. (OEH). Convertir(se), transformar(se). Haren odol eta gantzak odoloste itxuli baiño len. (Ibilt 462).
2. itxuli
2. [iruntzi] . iz. (TE). Reverso, revés, envés.   Tela, jantzi edo gauza baten bistakua ez dan aldia; erian kontrakua. Tela honek hamendik dau eria, eta bestetik itxulixa. / Este tejido de este lado tiene el derecho y del otro el envés. Ik. irulezta, itxulikalde, itxulittu, itxulittaratu.
itxulittara. [iruntzitara] .
1. [iruntzitara] . iz. (TE). Reverso, revés, envés. Itxulittaria ez da errez igartzen tela honetan. / No se distingue fácilmente el envés en este tejido. Ik. irulezta, itxulikalde.
2. [iruntzitara] (itxulietara). adlag. (TE). Del revés. Itxulittara jantzi dittu galtzak. / Se ha puesto las medias del revés. Anton. erara.
itxulittara. [iruntzitara] . iz. (TE). Reverso, revés, envés. Itxulittaria ez da errez igartzen tela honetan. / No se distingue fácilmente el envés en este tejido. Ik. irulezta, itxulikalde.
itxulittara. [iruntzitara] (itxulietara). adlag. (TE). Del revés. Itxulittara jantzi dittu galtzak. / Se ha puesto las medias del revés. Anton. erara.
itxulittik. [iruntzitik] . adlag. (TE). Del revés, del envés. Itxulittik begiratu ezkero, gauzak beste arpegi bat eukitzen dabe. / Mirando las cosas del revés, presentan otra cara.